Od 1 stycznia 2026 roku wejdą w życie istotne zmiany w Kodeksie pracy dotyczące obliczania stażu pracy, co bezpośrednio wpłynie na wymiar urlopu wypoczynkowego:
Co się zmienia?
1. Poszerzenie katalogu okresów wliczanych do stażu pracy
Do stażu będą wliczane m.in.:
- prowadzenie działalności gospodarczej (również w spółkach),
- umowy zlecenia, agencyjne, o świadczenie usług,
- współpraca przy działalności gospodarczej (np. B2B),
- zawieszenie działalności gospodarczej dla opieki nad dzieckiem,
- członkostwo w rolniczych spółdzielniach,
- udokumentowana praca zarobkowa za granicą.
2. Prawo działa wstecz
Okresy sprzed wejścia ustawy (np. od 2020 roku) także można będzie zaliczyć do stażu, jeśli zostaną należycie potwierdzone dokumentami (np. zaświadczeniem z ZUS).
3. Wyższy wymiar urlopu
Dotąd pracownicy z co najmniej 10-letnim stażem mieli prawo do 26 dni urlopu, pozostali 20 dni. Po zmianach, także osoby z łącznym stażem (etat + np. zlecenia/gospodarcza) powyżej 10 lat uzyskają 26 dni urlopu. Przykład: 7 lat etatu + 4 lata zlecenia = 11 lat = 26 dni urlopu rocznie.
4. Wdrożenie i vacatio legis
Pracodawcy będą mieli czas do końca marca 2026 roku na dostosowanie planów urlopowych do nowych zasad. Dokumenty potwierdzające historie zatrudnienia będą kluczowe.
Podsumowanie
| Zakres zmian | Konsekwencje dla pracownika |
| Wliczanie różnych okresów pracy do stażu | Możliwość uzyskania większego stażu nawet przy pracy na zleceniu lub działalności |
| Działanie wsteczne | Osoby z wcześniejszym okresem pracy mogą skorzystać po 2026 r. |
| Wyższy wymiar urlopu | 26 dni urlopu przy łącznym stażu ≥ 10 lat |
| Większe prawa pracownicze | Wyższe dodatki jubileuszowe, odprawy, dłuższe okresy wypowiedzenia |
Co powinieneś teraz zrobić?
- Zgromadź dokumenty potwierdzające wcześniejszy staż — np. zaświadczenia ZUS, umowy, PIT-y.
- Skonsultuj z pracodawcą lub działem HR sposób ujęcia tych okresów w nowym planie urlopowym.
FAQ – Zmiany w przepisach urlopowych od 2026 r.
1. Od kiedy obowiązują nowe przepisy?
Nowelizacja wejdzie w życie 1 stycznia 2026 roku. Pracodawcy mają czas do końca marca 2026 r. na dostosowanie dokumentacji kadrowo-płacowej i planów urlopowych.
2. Co się zmienia w sposobie liczenia stażu pracy?
Do stażu pracy będą wliczane nie tylko umowy o pracę, ale również:
- umowy cywilnoprawne (zlecenie, agencyjne, B2B),
- prowadzenie działalności gospodarczej,
- praca za granicą,
- współpraca z osobą prowadzącą działalność gospodarczą,
- członkostwo w spółdzielniach pracy.
3. Czy te okresy będą wliczane także wstecz?
Tak. Zmiany obejmują także okresy sprzed wejścia ustawy w życie. Ważne jest, by udokumentować te okresy odpowiednimi zaświadczeniami, np. z ZUS lub CEIDG.
4. Jak to wpływa na urlop wypoczynkowy?
Jeśli po zliczeniu wszystkich okresów (np. etat + zlecenie + działalność) uzyska się co najmniej 10 lat stażu, przysługiwać będzie 26 dni urlopu wypoczynkowego, zamiast 20.
5. Czy muszę coś zgłaszać pracodawcy?
Tak, jeśli chcesz, by do Twojego stażu pracy zostały wliczone wcześniejsze umowy cywilnoprawne lub działalność, musisz:
- złożyć wniosek do pracodawcy,
- dołączyć dokumenty potwierdzające okresy zatrudnienia lub działalności (np. ZUS ZUA, PIT, CEIDG).
6. Czy pracodawca musi uwzględnić te okresy?
Tak, jeśli zostaną należycie udokumentowane, pracodawca ma obowiązek wliczyć je do stażu pracy.
7. Czy zmiany wpłyną tylko na urlop?
Nie. Staż pracy ma także wpływ na:
- okresy wypowiedzenia,
- dodatki stażowe,
- odprawy (np. emerytalna),
- nagrody jubileuszowe.
8. Jakie dokumenty mogą potwierdzić wcześniejszy staż?
- Zaświadczenia ZUS o okresach składkowych,
- PIT-y roczne,
- umowy zlecenia/kontraktowe,
- potwierdzenia z CEIDG,
- umowy spółki i dokumenty potwierdzające działalność.
9. Czy zatrudnienie na umowę zlecenie u członka rodziny też się wlicza?
Tak, o ile było legalne i udokumentowane – np. składano składki do ZUS.
10. Czy dotyczy to wszystkich pracowników?
Tak, zmiany mają charakter ogólny – obejmują zarówno sektor prywatny, jak i publiczny, niezależnie od branży.
11. Czy zmiany wpłyną na osoby zatrudnione w niepełnym wymiarze czasu pracy?
Tak, ale przelicznik urlopu będzie nadal proporcjonalny do etatu. Nowy sposób liczenia stażu wpłynie tylko na wymiar podstawowy (20 lub 26 dni), który potem będzie dzielony zgodnie z etatem.
12. Czy trzeba zmieniać umowę o pracę?
Nie, ale akta osobowe i ewidencja urlopowa muszą zostać zaktualizowane. Możliwe, że pojawi się aneks lub nowe zaświadczenie o stażu pracy w dokumentacji.
źródło grafiki: https://pixabay.com