Spis treści

1. Cel opracowania

Celem niniejszych wytycznych jest określenie jednolitych, powtarzalnych i możliwych do udokumentowania zasad prowadzenia pomiarów temperatury oraz innych parametrów środowiska cieplnego występującego na stanowiskach pracy, zarówno w pomieszczeniach zamkniętych, jak i na otwartej przestrzeni.

Wytyczne mają zastosowanie w szczególności do:

oceny warunków środowiska pracy,
weryfikacji warunków cieplnych na stanowiskach pracy,
oceny przestrzegania wymagań dotyczących minimalnej temperatury w pomieszczeniach pracy,
oceny warunków podczas występowania wysokich temperatur,
ustalania potrzeby zastosowania działań technicznych i organizacyjnych,
dokumentowania warunków środowiska pracy na potrzeby służby BHP, pracodawcy, pracowników oraz organów kontrolnych,
prowadzenia pomiarów będących elementem oceny ryzyka zawodowego.

Wytyczne należy stosować odpowiednio do rodzaju wykonywanej pracy, poziomu wysiłku fizycznego, charakterystyki stanowiska oraz warunków występujących w środowisku pracy.

2. Podstawa prawna i normatywna

Pomiary należy wykonywać z uwzględnieniem w szczególności:

BS EN ISO 7726:2025 / EN ISO 7726:2025 / ISO 7726:2025 – Ergonomics of the thermal environment – Instruments for measuring and monitoring physical quantities – w zakresie charakterystyki przyrządów pomiarowych oraz metod pomiaru parametrów środowiska cieplnego.
Rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy, w szczególności wymagań dotyczących temperatury, ogrzewania i wentylacji pomieszczeń pracy.
Przepisów dotyczących profilaktycznych posiłków i napojów, w przypadku występowania warunków gorącego lub zimnego mikroklimatu.
Przepisów dotyczących czynników szkodliwych i uciążliwych występujących w środowisku pracy – w przypadku prowadzenia pełnej oceny mikroklimatu.
W przypadku oceny mikroklimatu gorącego – odpowiednich norm dotyczących oznaczania wskaźnika WBGT.
W przypadku oceny mikroklimatu zimnego – odpowiednich norm dotyczących oceny obciążenia zimnem, w tym wskaźnika WCI oraz innych właściwych parametrów.

ISO 7726:2025 określa minimalne wymagania dotyczące przyrządów i metod pomiaru wielkości fizycznych charakteryzujących środowisko cieplne. Norma obejmuje m.in. temperaturę powietrza, temperaturę promieniowania, temperaturę punktu rosy, wilgotność względną, temperaturę powierzchni, prędkość powietrza, temperaturę poczernionej kuli oraz temperaturę naturalnego termometru wilgotnego.

3. Podstawowa zasada wykonywania pomiarów

Pomiar temperatury należy wykonywać w taki sposób, aby wynik możliwie wiernie reprezentował warunki, na które faktycznie narażony jest pracownik. Nie należy automatycznie przyjmować, że: „temperatura zmierzona w jednym punkcie pomieszczenia jest temperaturą całego stanowiska pracy”. Środowisko cieplne może być niejednorodne przestrzennie i zmienne w czasie.

Na wynik pomiaru mogą wpływać m.in.:

nasłonecznienie,
źródła ciepła technologicznego,
urządzenia grzewcze,
piece i suszarnie,
maszyny,
instalacje technologiczne,
powierzchnie nagrzane,
otwarte bramy i drzwi,
wentylatory,
nawiewniki,
klimatyzacja,
przeciągi,
liczba pracowników,
zmiana technologii,
pora dnia,
warunki atmosferyczne.

Dlatego w przypadku dużych, otwartych lub niejednorodnych pomieszczeń należy wykonywać pomiary w kilku reprezentatywnych punktach.

4. Parametry, które mogą być mierzone

4.1. Temperatura powietrza

Temperatura powietrza jest podstawowym parametrem wykorzystywanym do określenia warunków cieplnych na stanowisku pracy.

Pomiar temperatury powietrza powinien być wykonywany czujnikiem przeznaczonym do pomiarów środowiskowych, posiadającym odpowiednią dokładność i udokumentowaną sprawność metrologiczną.

Czujnik powinien być zabezpieczony przed:

bezpośrednim promieniowaniem słonecznym,
promieniowaniem cieplnym powierzchni,
bezpośrednim strumieniem powietrza z nawiewnika,
przypadkowym kontaktem z pracownikiem,
innymi źródłami zakłócającymi wynik.

5. Pomiar temperatury w pomieszczeniach pracy

5.1. Wybór punktów pomiarowych

Punkty pomiarowe należy lokalizować w miejscach reprezentujących rzeczywiste stanowiska pracy.

W pierwszej kolejności należy uwzględnić:

miejsce wykonywania podstawowych czynności,
miejsce przebywania pracownika przez największą część zmiany,
miejsca o potencjalnie najwyższej temperaturze,
miejsca o potencjalnie najniższej temperaturze,
strefy przy bramach i drzwiach,
strefy przy oknach,
strefy przy urządzeniach grzewczych,
strefy przy źródłach ciepła technologicznego,
strefy przy nawiewnikach i urządzeniach klimatyzacyjnych.

W dużych halach produkcyjnych i magazynowych zaleca się wyznaczenie kilku punktów pomiarowych zamiast wykonywania jednego pomiaru dla całej hali.

6. Wysokość umieszczenia czujnika

W przypadku oceny warunków cieplnych człowieka istotne jest uwzględnienie wysokości, na których znajduje się ciało pracownika.

W praktyce pomiarowej należy uwzględnić co najmniej strefę odpowiadającą wysokości przebywania głowy i tułowia pracownika.

W przypadku oceny niejednorodności pionowej środowiska cieplnego zaleca się wykonywanie pomiarów na kilku wysokościach.

Dla osoby stojącej można przyjąć orientacyjnie:

ok. 0,1 m – poziom kostek,
ok. 1,1 m – poziom brzucha,
ok. 1,7 m – poziom głowy.

Dla osoby siedzącej:

ok. 0,1 m – poziom kostek,
ok. 0,6 m – poziom brzucha,
ok. 1,1 m – poziom głowy.

Takie podejście pozwala ocenić pionowy rozkład temperatury, który może mieć istotne znaczenie dla komfortu cieplnego. ISO 7726:2025 obejmuje wymagania dotyczące zmian parametrów fizycznych zarówno w przestrzeni, jak i w czasie.

7. Odległość od źródeł zakłócających

Czujnika temperatury nie należy umieszczać bezpośrednio:

nad grzejnikiem,
przy nagrzanej maszynie,
przy piecu,
przy przewodzie technologicznym o podwyższonej temperaturze,
bezpośrednio przy oknie wystawionym na intensywne promieniowanie słoneczne,
bezpośrednio pod nawiewnikiem,
bezpośrednio przy wentylatorze.

Jeżeli jednak pracownik stale wykonuje pracę w takim miejscu, należy wykonać dodatkowy pomiar w rzeczywistej strefie pracy, a wynik należy odpowiednio opisać w protokole.

8. Czas pomiaru

Pomiar nie powinien być wykonywany wyłącznie bezpośrednio po wejściu do pomieszczenia.

W przypadku pomiarów kontrolnych należy zapewnić stabilizację wskazań przyrządu zgodnie z jego instrukcją użytkowania i właściwościami czujnika.

W przypadku zmiennych warunków cieplnych należy prowadzić pomiar przez okres umożliwiający uchwycenie rzeczywistych zmian temperatury.

W szczególności dotyczy to:

hal produkcyjnych,
magazynów,
stanowisk przy otwieranych bramach,
pomieszczeń z okresowo pracującymi maszynami,
pomieszczeń z klimatyzacją sterowaną automatycznie,
stanowisk narażonych na nasłonecznienie.

W takich przypadkach korzystne jest zastosowanie rejestratora temperatury umożliwiającego zapis wartości w funkcji czasu.

9. Pomiary podczas występowania wysokiej temperatury

W okresie letnim pomiary należy wykonywać w godzinach, w których można spodziewać się występowania najwyższych temperatur.

W przypadku pomieszczeń nasłonecznionych szczególnie istotne może być wykonywanie pomiarów w godzinach popołudniowych.

Nie należy ograniczać się wyłącznie do pomiaru temperatury rano, jeżeli celem pomiaru jest ocena maksymalnego obciążenia cieplnego pracownika.

Dla dokumentowania warunków podczas upałów zaleca się prowadzenie pomiarów:

przed rozpoczęciem pracy,
w okresie największego obciążenia cieplnego,
w połowie zmiany,
pod koniec zmiany,

albo prowadzenie ciągłej rejestracji temperatury.

10. Pomiar temperatury na otwartej przestrzeni

W przypadku pracy na zewnątrz temperatura powietrza powinna być mierzona w miejscu możliwie reprezentatywnym dla warunków, w których przebywa pracownik.

Czujnik należy zabezpieczyć przed bezpośrednim promieniowaniem słonecznym.

Należy unikać sytuacji, w której czujnik:

jest bezpośrednio nasłoneczniony,
znajduje się przy rozgrzanej ścianie,
znajduje się nad rozgrzaną powierzchnią,
jest umieszczony przy pojeździe lub urządzeniu emitującym ciepło,
znajduje się w miejscu nieodpowiadającym rzeczywistemu stanowisku pracy.

W przypadku pracy na otwartej przestrzeni należy dodatkowo odnotować:

temperaturę powietrza,
wilgotność względną,
prędkość wiatru,
zachmurzenie,
nasłonecznienie,
występowanie opadów,
miejsce pomiaru,
godzinę pomiaru.

11. Szczególne znaczenie promieniowania słonecznego

W przypadku pracy na otwartej przestrzeni sama temperatura powietrza nie opisuje w pełni obciążenia cieplnego pracownika.

Pracownik może być narażony na jednoczesne oddziaływanie:

wysokiej temperatury powietrza,
promieniowania słonecznego,
promieniowania cieplnego od powierzchni,
podwyższonej wilgotności,
ograniczonego ruchu powietrza.

Dlatego przy podejrzeniu występowania mikroklimatu gorącego nie należy ograniczać oceny do pomiaru temperatury powietrza.

W takich sytuacjach należy rozważyć wykonanie pełnej oceny mikroklimatu, w tym pomiar parametrów niezbędnych do wyznaczenia wskaźnika WBGT.

12. Pomiar wilgotności

W przypadku oceny obciążenia cieplnego zaleca się równoczesny pomiar:

temperatury powietrza,
wilgotności względnej,
prędkości przepływu powietrza.

Wilgotność ma szczególne znaczenie przy wysokich temperaturach, ponieważ ogranicza skuteczność chłodzenia organizmu poprzez parowanie potu.

ISO 7726:2025 obejmuje m.in. pomiar wilgotności względnej, temperatury punktu rosy oraz innych parametrów związanych z zawartością pary wodnej w powietrzu.

13. Pomiar prędkości powietrza

Prędkość powietrza należy uwzględnić szczególnie w przypadku:

wentylacji mechanicznej,
klimatyzacji,
wentylatorów,
przeciągów,
otwartych bram,
stanowisk znajdujących się przy wejściach,
pracy na otwartej przestrzeni.

Prędkość powietrza może istotnie zmieniać odczuwanie temperatury przez pracownika.

W przypadku oceny komfortu cieplnego lub mikroklimatu pomiar temperatury bez pomiaru ruchu powietrza może być niewystarczający.

14. Temperatura poczernionej kuli

W przypadku środowiska charakteryzującego się istotnym promieniowaniem cieplnym należy rozważyć pomiar temperatury poczernionej kuli.

Parametr ten jest szczególnie istotny przy stanowiskach:

przy piecach,
przy suszarniach,
przy urządzeniach grzewczych,
przy rozgrzanych powierzchniach,
przy procesach technologicznych emitujących promieniowanie cieplne,
na zewnątrz przy intensywnym promieniowaniu słonecznym.

Temperatura poczernionej kuli może być wykorzystywana m.in. przy ocenie mikroklimatu gorącego i wyznaczaniu wskaźnika WBGT.

15. Temperatura operatywna

W przypadku oceny komfortu cieplnego w pomieszczeniach sama temperatura powietrza może nie odzwierciedlać rzeczywistego oddziaływania środowiska na człowieka.

Przykładowo:

temperatura powietrza może wynosić 24°C,
ale pracownik znajduje się przy bardzo zimnej powierzchni szklanej,

albo:

temperatura powietrza wynosi 25°C,
ale pracownik znajduje się w pobliżu silnie nagrzanej powierzchni.

W takich przypadkach zasadne może być określenie temperatury operatywnej oraz średniej temperatury promieniowania.

ISO 7726:2025 wprost obejmuje temperaturę operatywną, średnią temperaturę promieniowania oraz asymetrię temperatury promieniowania jako wielkości pochodne środowiska cieplnego.

16. Wymagania dotyczące przyrządu pomiarowego

Do pomiarów należy stosować przyrządy odpowiednie do przewidywanego zakresu temperatury i warunków środowiskowych.

Przyrząd powinien:

posiadać odpowiedni zakres pomiarowy,
zapewniać wymaganą dokładność,
być przeznaczony do pomiarów temperatury powietrza,
posiadać udokumentowaną sprawność metrologiczną,
być użytkowany zgodnie z instrukcją producenta,
być zabezpieczony przed czynnikami zakłócającymi pomiar,
być okresowo sprawdzany lub wzorcowany zgodnie z przyjętym systemem nadzoru wyposażenia pomiarowego.

W przypadku pomiarów mających stanowić podstawę formalnej oceny środowiska pracy należy stosować wyposażenie o parametrach odpowiednich do celu pomiaru oraz posiadające dokumentację potwierdzającą jego właściwości metrologiczne.

17. Weryfikacja przyrządu przed pomiarem

Przed rozpoczęciem pomiaru osoba wykonująca pomiar powinna sprawdzić:

stan techniczny urządzenia,
stan czujnika,
zasilanie,
ustawioną jednostkę pomiarową,
zakres pomiarowy,
datę ostatniego sprawdzenia/wzorcowania,
prawidłowość wskazań,
ewentualne uszkodzenia mechaniczne,
warunki środowiskowe mogące wpływać na pomiar.

Nie należy wykonywać formalnych pomiarów przyrządem, którego stan techniczny budzi zastrzeżenia.

18. Pomiar temperatury – procedura

Etap 1 – przygotowanie

Przed rozpoczęciem pomiaru należy:

określić cel pomiaru,
określić stanowiska objęte pomiarem,
określić charakter wykonywanej pracy,
ustalić poziom wysiłku fizycznego,
ustalić przewidywane źródła ciepła lub chłodu,
określić reprezentatywne punkty pomiarowe,
sprawdzić przyrząd.

Etap 2 – wykonanie pomiaru

Należy:

ustawić czujnik w reprezentatywnym miejscu,
zabezpieczyć go przed bezpośrednim promieniowaniem,
nie dotykać czujnika podczas pomiaru,
nie umieszczać go bezpośrednio w strumieniu nawiewanego powietrza,
odczekać do ustabilizowania wskazania,
odnotować wynik,
w razie potrzeby wykonać kolejne pomiary na innych wysokościach.

Etap 3 – dokumentowanie

Każdy pomiar powinien mieć możliwość jednoznacznego przyporządkowania do:

stanowiska,
miejsca,
daty,
godziny,
osoby wykonującej pomiar,
przyrządu,
warunków pracy.

19. Minimalny zakres informacji w protokole

Protokół powinien zawierać co najmniej:

Lp.	Informacja
1	Nazwa pracodawcy
2	Adres zakładu
3	Nazwa pomieszczenia/stanowiska
4	Data pomiaru
5	Godzina rozpoczęcia
6	Godzina zakończenia
7	Rodzaj wykonywanej pracy
8	Charakter pracy – siedząca/stojąca/fizyczna
9	Temperatura powietrza
10	Wilgotność względna
11	Prędkość powietrza – jeżeli mierzona
12	Temperatura poczernionej kuli – jeżeli mierzona
13	Temperatura na poszczególnych wysokościach – jeżeli wykonywano
14	Warunki atmosferyczne – dla pracy na zewnątrz
15	Typ/model przyrządu
16	Numer identyfikacyjny przyrządu
17	Informacja o sprawdzeniu/wzorcowaniu
18	Osoba wykonująca pomiar
19	Uwagi
20	Wnioski

20. Ocena temperatury w pomieszczeniach pracy

Przy ocenie minimalnej temperatury należy uwzględnić rodzaj wykonywanej pracy.

Zgodnie z wymaganiami dotyczącymi pomieszczeń pracy:

temperatura nie powinna być niższa niż 14°C, chyba że względy technologiczne na to nie pozwalają;
w pomieszczeniach, w których wykonywana jest lekka praca fizyczna oraz praca biurowa, temperatura powinna wynosić co najmniej 18°C.

Wynik pomiaru należy zawsze odnosić do konkretnego rodzaju pracy, a nie wyłącznie do funkcji pomieszczenia.

21. Ocena wysokiej temperatury

Przy wysokiej temperaturze należy odróżnić:

zwykłą ocenę temperatury pomieszczenia,
ocenę warunków komfortu cieplnego,
ocenę mikroklimatu gorącego,
ocenę warunków pracy podczas upałów.

Przekroczenie określonej temperatury powietrza nie zawsze oznacza automatycznie występowanie mikroklimatu gorącego.

W przypadku ciężkiej pracy fizycznej, dużej wilgotności, promieniowania cieplnego lub ograniczonego ruchu powietrza należy rozważyć wykonanie pełnej oceny obciążenia cieplnego, w tym pomiar WBGT.

Państwowa Inspekcja Pracy wskazuje, że w przypadku występowania mikroklimatu gorącego lub zimnego pomiar odpowiednich wskaźników powinien być wykonany przez upoważnione laboratorium badań środowiska pracy.

22. Praca na otwartej przestrzeni – zakres pomiarów

Dla stanowisk zewnętrznych zaleca się wykonywanie równoczesnych pomiarów:

Parametr	Zalecenie
Temperatura powietrza	pomiar podstawowy
Wilgotność względna	zalecana
Prędkość powietrza	zalecana
Temperatura poczernionej kuli	przy ocenie obciążenia cieplnego
Promieniowanie słoneczne	uwzględnić w ocenie
Warunki zachmurzenia	odnotować
Miejsce zacienione/nasłonecznione	odnotować
Godzina	obowiązkowo
Rodzaj wykonywanej pracy	obowiązkowo
Wysiłek fizyczny	obowiązkowo
Odzież robocza/ochronna	uwzględnić przy ocenie cieplnej

23. Szczególne zasady pomiarów podczas upałów

W okresie występowania wysokich temperatur pomiary należy prowadzić w sposób pozwalający określić rzeczywiste, a nie tylko chwilowe warunki pracy.

Zaleca się:

rozpoczęcie pomiarów przed okresem największego nagrzewania,
prowadzenie pomiarów w godzinach największego obciążenia cieplnego,
powtarzanie pomiarów w przypadku zmiany warunków atmosferycznych,
wykonywanie dodatkowych pomiarów w przypadku skarg pracowników,
stosowanie rejestratorów temperatury przy zmiennych warunkach,
dokumentowanie działań podjętych przez pracodawcę.

W lipcu 2026 r. Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej poinformowało o podpisaniu nowych przepisów dotyczących pracy w upałach. Przewidziano w nich m.in. maksymalną temperaturę 35°C w pomieszczeniach pracy oraz 32°C przy określonych ciężkich pracach na otwartej przestrzeni. Jednocześnie przewidziano działania techniczne i organizacyjne po osiągnięciu określonych progów temperatury. Rozporządzenie ma wejść w życie po upływie 6 miesięcy od dnia ogłoszenia.

Oznacza to, że w procedurze zakładowej należy rozróżnić obowiązujące obecnie wymagania od wymagań wynikających z nowych przepisów, które zaczną obowiązywać po ich wejściu w życie.

24. Kiedy sam pomiar temperatury jest niewystarczający

Sam pomiar temperatury powietrza należy uznać za niewystarczający w szczególności, gdy:

pracownik wykonuje ciężką pracę fizyczną,
występuje wysoka wilgotność,
występują silne źródła promieniowania cieplnego,
pracownik pracuje na słońcu,
występują znaczne ruchy powietrza,
temperatura zmienia się w czasie,
występuje duża różnica temperatur pomiędzy różnymi częściami stanowiska,
pracownicy zgłaszają objawy przegrzania lub wychłodzenia,
wynik pomiaru znajduje się blisko wartości granicznych,
konieczne jest określenie uprawnień pracowników do napojów lub posiłków profilaktycznych,
wyniki mają stanowić element formalnej oceny mikroklimatu.

W takich przypadkach należy rozszerzyć zakres pomiarów o parametry właściwe dla oceny obciążenia cieplnego.

25. Częstotliwość pomiarów

Częstotliwość pomiarów należy ustalać na podstawie oceny ryzyka oraz charakterystyki stanowiska.

Dodatkowe pomiary należy wykonywać w szczególności:

podczas wystąpienia upałów,
podczas wystąpienia mrozów,
po zmianie systemu ogrzewania,
po zmianie systemu wentylacji,
po instalacji klimatyzacji,
po zmianie technologii,
po zmianie organizacji pracy,
po zmianie lokalizacji stanowiska,
po zwiększeniu mocy urządzeń technologicznych,
po zmianie konstrukcji hali,
po zgłoszeniu przez pracowników problemów z temperaturą,
po stwierdzeniu nieprawidłowości podczas kontroli BHP.

26. Zalecana procedura dla służby BHP

W przypadku kontroli temperatury przez służbę BHP zaleca się stosowanie następującego schematu:

KROK 1. Określić rodzaj wykonywanej pracy.

KROK 2. Określić miejsce stałego przebywania pracownika.

KROK 3. Określić potencjalne źródła ciepła lub chłodu.

KROK 4. Sprawdzić przyrząd pomiarowy.

KROK 5. Wykonać pomiar temperatury powietrza.

KROK 6. W przypadku niejednorodnego środowiska wykonać pomiary w kilku punktach i/lub na kilku wysokościach.

KROK 7. W przypadku wysokiej temperatury wykonać również pomiar wilgotności i prędkości powietrza.

KROK 8. W przypadku istotnego promieniowania cieplnego uwzględnić temperaturę poczernionej kuli.

KROK 9. W przypadku podejrzenia mikroklimatu gorącego wykonać pełną ocenę WBGT.

KROK 10. Sporządzić protokół i sformułować wnioski.

27. Kryteria jakości prawidłowo wykonanego pomiaru

Pomiar należy uznać za prawidłowo udokumentowany, jeżeli można jednoznacznie ustalić:

gdzie wykonano pomiar,
kiedy wykonano pomiar,
czym wykonano pomiar,
kto wykonał pomiar,
w jakich warunkach wykonano pomiar,
jaki był wynik,
czy warunki były stabilne,
czy występowało nasłonecznienie,
czy występowały źródła promieniowania cieplnego,
czy występował ruch powietrza,
jaki rodzaj pracy wykonywał pracownik,
jakie działania podjęto po uzyskaniu wyniku.

28. Wnioski z pomiarów

Wnioski powinny być formułowane dla konkretnego stanowiska pracy.

Nie należy ograniczać się do zapisu:

„Temperatura wynosiła 29°C – norma spełniona/nie spełniona”.

Prawidłowy wniosek powinien uwzględniać m.in.:

rodzaj wykonywanej pracy,
czas ekspozycji,
temperaturę,
wilgotność,
ruch powietrza,
promieniowanie cieplne,
warunki atmosferyczne,
charakter stanowiska,
wysiłek fizyczny,
zastosowane środki techniczne i organizacyjne.

29. Przykładowe sformułowanie wniosku – pomieszczenie

„W wyniku przeprowadzonego pomiaru temperatury powietrza na stanowisku pracy stwierdzono temperaturę 27,8°C. Pomiar wykonano w strefie przebywania pracownika, z zastosowaniem przyrządu przeznaczonego do pomiarów temperatury środowiska pracy. W czasie pomiaru nie stwierdzono bezpośredniego oddziaływania promieniowania słonecznego na czujnik. Warunki pomiaru odpowiadały typowym warunkom wykonywania pracy.

Uzyskany wynik należy analizować łącznie z rodzajem wykonywanej pracy, poziomem wysiłku fizycznego, wilgotnością oraz ruchem powietrza. W przypadku utrzymywania się podwyższonej temperatury zaleca się zastosowanie odpowiednich działań technicznych i organizacyjnych ograniczających obciążenie cieplne pracowników.”

30. Przykładowe sformułowanie wniosku – praca na zewnątrz

„W czasie wykonywania pomiaru na otwartej przestrzeni temperatura powietrza wynosiła 31,4°C, przy wilgotności względnej wynoszącej 48%. Stanowisko znajdowało się w częściowo nasłonecznionej przestrzeni. Występował umiarkowany ruch powietrza.

Ze względu na jednoczesne oddziaływanie podwyższonej temperatury, promieniowania słonecznego oraz wysiłku fizycznego pracowników sama wartość temperatury powietrza nie stanowi wystarczającej podstawy do pełnej oceny obciążenia cieplnego. W przypadku utrzymywania się takich warunków należy rozważyć wykonanie pełnej oceny mikroklimatu gorącego oraz zastosowanie dodatkowych działań organizacyjnych ograniczających ekspozycję pracowników.”

31. Zasada nadrzędna

Pomiar temperatury nie powinien być traktowany wyłącznie jako odczyt jednej wartości z termometru.

Właściwa ocena środowiska cieplnego wymaga uwzględnienia charakterystyki stanowiska pracy oraz parametrów środowiska wpływających na wymianę ciepła pomiędzy organizmem człowieka a otoczeniem.

W szczególności należy pamiętać, że:

temperatura powietrza ≠ temperatura odczuwana przez pracownika ≠ pełna ocena obciążenia cieplnego.

BS EN ISO 7726:2025 właśnie dlatego obejmuje nie tylko temperaturę powietrza, ale również m.in. wilgotność, prędkość powietrza, temperaturę promieniowania, temperaturę poczernionej kuli i temperaturę operatywną.

32. Dokumentowanie i archiwizacja

Protokoły z pomiarów należy przechowywać w dokumentacji BHP zakładu.

Zaleca się prowadzenie:

rejestru pomiarów temperatury,
kart pomiarowych dla poszczególnych stanowisk,
dokumentacji pomiarów wykonywanych podczas upałów,
dokumentacji pomiarów wykonywanych podczas niskich temperatur,
dokumentacji działań korygujących,
dokumentacji skarg pracowników dotyczących warunków cieplnych.

W przypadku zastosowania rejestratorów temperatury zaleca się przechowywanie również plików zarejestrowanych danych, a nie tylko wartości minimalnej, maksymalnej i średniej.

33. Zalecane wyposażenie pomiarowe służby BHP

Dla zakładu pracy, w którym występują problemy z temperaturą, zaleca się wyposażenie służby BHP co najmniej w:

profesjonalny termometr do temperatury powietrza,
termohigrometr,
anemometr,
rejestrator temperatury i wilgotności,
statyw umożliwiający prawidłowe umieszczenie czujnika,
w przypadku potrzeby oceny mikroklimatu gorącego – zestaw do pomiaru parametrów umożliwiających wyznaczenie WBGT.

Dla formalnych badań mikroklimatu gorącego lub zimnego należy korzystać z właściwie wyposażonego i kompetentnego laboratorium środowiska pracy, zgodnie z wymaganiami dotyczącymi takich pomiarów.

Podsumowanie

Prawidłowo wykonany pomiar temperatury na stanowisku pracy powinien:

być wykonany w rzeczywistej strefie przebywania pracownika,
uwzględniać wysokość przebywania pracownika,
uwzględniać niejednorodność temperatury w pomieszczeniu,
uwzględniać zmienność temperatury w czasie,
zabezpieczać czujnik przed bezpośrednim promieniowaniem i innymi zakłóceniami,
wykorzystywać odpowiedni i sprawny przyrząd pomiarowy,
być odpowiednio udokumentowany,
w przypadku pracy na zewnątrz uwzględniać również słońce, wiatr i wilgotność,
w przypadku wysokiego obciążenia cieplnego zostać rozszerzony o pomiary niezbędne do oceny WBGT,
być interpretowany w odniesieniu do rodzaju wykonywanej pracy i rzeczywistego obciążenia pracownika.

Niniejsze wytyczne należy traktować jako procedurę organizacyjną wykonywania pomiarów. W przypadku formalnej oceny czynników środowiska pracy, w szczególności mikroklimatu gorącego lub zimnego, należy stosować właściwe metody badań i wymagania metrologiczne wynikające z odpowiednich przepisów i norm.

grafiki: pixabay.com